شناسه خبر:852

تحولات اجتماعی و اقتصادی ناشی از اینترنت اشیا بر بستر شبکه ملی اطلاعات

  • انداز قلم

اینترنت اشیا فناوری نوین و مدرنی است که قابلیت ارسال و دریافت دادهها و فرامین از طریق شبکه‌های ارتباطی را برای هر موجودی اعم از انسان، حیوان ویا اشیاء فراهم می‌کند.

اخبار و گزارش

این قابلیت، یک نقطه‌ی عطف در مسیر فناوری‌ است که منجر به پیوند و کنشگری هرچه بیشتر و نزدیک‌تر فضای مجازی و حقیقی شده و تحولات اساسی را در خدمات و تعاملات دولت‌ها‌، کسب و کارها، سبک زندگی فردی و اجتماعی و حتی سرگرمی‌های مردم رقم خواهد زد.
این فناوری، یکی از پیشران‌ها و ارکان راهبردی برای هوشمندسازی و اتوماسیون در حوزه‌هایی مانند مدیریت و خدمات شهری، مدیریت انواع انرژی در کل چرخه تولید تا مصرف، حمل و نقل، کشاورزی و صنایع غذائی، بهداشت و سلامت، آموزش و پرورش، امور مالی، بانکی و بیمه‌ای، تجارت و بازرگانی، خدمات گردشگری و امور دفاعی و امنیتی تلقی می‌شود.
با توجه به اهمیت و کاربردهای راهبردی و نوظهور فناوری اینترنت اشیا و لزوم بررسی آخرین تحولات و حرکت در راستای آینده‌نگری و سیاست‌گذاری حاکمیتی در این خصوص، این موضوع در یک نشست کارشناسی با حضور دکتر عباس آسوشه، معاون فناوری مرکز ملی فضای مجازی و کارشناسان این حوزه، مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
به گرازش روابط عمومی مرکز ملی فضای مجازی ، در این نشست که در محل این مرکز برگزار گردید، دکترآسوشه در ابتدا به اهمیت زیر ساخت ارتباطی فضای مجازی کشور اشاره کرد و گفت: اینترنت اشیا و سایر فناوری‌‌ها در صورتی می‌توانند به‌صورت گسترده عملیاتی شده و نتیجه بخش باشند که زیر ساخت ارتباطی کشور به‌نحو مناسب، اصلاح و ساماندهی شده و متناسب با نیازمندی‌های موجود و آتی توسعه پیدا کند.
وی افزود: بر این اساس شبکه ملی اطلاعات به‌عنوان زیرساخت ارتباطی کل فضای مجازی کشور با ویژگی‌هایی که از آن برخوردار می‌باشد، تأمین‌کننده کلیه‌ی نیازهای ارتباطی انواع ذینفعان فضای مجازی کشور خواهد بود .
معاون فناوری مرکز ملی فضای مجازی، شبکه ملي اطلاعات یا به عبارتی شبکه همه شبکه های کشور را يکي از مهمترين طرح‌هاي ملي در عرصه فضاي مجازي دانست و اظهار داشت: اجرای این شبکه، بنابر رويکردهاي جهاني و ضرورت‌هاي ملي مانند ارائه خدمات زيرساختي پيشرفته، بهره‌مندي از مزاياي اقتصادي صنعت اينترنت و زیست‌بوم ملي فاوا، صيانت و رشد فرهنگ اسلامی- ایرانی در فضاي مجازي و حفاظت از اطلاعات و ارتباطات کاربران ايراني در برابر تهديدات عليه امنيت و حريم خصوصي و مطابق با اسناد بالادستي کشور است.
وی، با اشاره به وجوه اساسی این شبکه، افزود: برقراری ارتباطات میان زیر شبکه های شبکه ملی اطلاعات، قابلیت توسعه بومی و اختصاصی سازی، امکان تعریف، ایجاد، نگهداری و توسعه زیرشبکه‌های مختلف اختصاصی، پوشش کشوری مناسب خدمات پهن‌باند و افزایش ظرفیت شبکه‌ها و تجمیع و دسترسی پهن‌باند، متناسب با نیازهای خدمات و محتوای بومی، از مهمترین وجوه این شبکه می باشد.
دکتر آسوشه با تاکید مجدد بر اینکه کاربری و اثر بخشی فناوری های مدرن از جمله اینترنت اشیا، منوط به ساماندهی و توسعه زیر ساخت ارتباطی در کشور است، گفت: در این فناوری، اشیاء پیرامون ما قادرند از محیط اطراف خود داده¬¬های مفیدی را از طریق حسگرهای مختلف جمع‌آوری کرده و آن¬ها را برای پردازش، اتخاذ تصمیمات لازم و اعمال دستورات مبتنی بر آن به مراکز مختلف منتقل کنند و شبکه ملی اطلاعات که فراهم کننده شرایط زیر ساختی برای اتصال و ارتباط همه شبکه های فعال در فضای مجازی در کشور می باشد، نقش اساسی، سازنده و تأثیرگذاری خواهد داشت.
در ادامه این بحث، مهندس مهسا باغبان اورندی، کارشناس ارشد معاونت فناوری مرکز ملی فضای مجازی، اظهار داشت: فناوری‌های مختلف و روز افزون، اعم از ارتباطات ماشین به ماشین و سامانه‌های سایبری- فیزیکی، که در سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفته‌اند، همگی در مسیر همگرائی با فناوری اینترنت اشیا بوده که با توسعه زیرساخت‌های ارتباطی و اطلاعاتی، عملاً بدنبال ارائه خدمات نوآورانه، روزآمد، اثربخش و با کیفیت به کاربران، می باشند.
باغبان اورندی، با توجه به سابقه تاریخی اینترنت اشیا، به تعریف ابتدایی آن اشاره کرد و گفت: عبارت اینترنت اشیا، برای نخستین بار در سال ۱۹۹۹ توسط "کوین اشتون" مورد استفاده قرار گرفت. "کوین اشتون" جهانی را توصیف کرد که در آن هر چیزی، از جمله اشیاء بی جان، برای خود هویت دیجیتال داشته باشند و به کامپیوترها اجازه دهند تا آنها را سازماندهی و مدیریت کنند.
وی خاطر نشان کرد: تعاریف دیگرِ اینترنت اشیا نیز که در سال‌های بعد توسط افراد و شرکت های مختلف ارایه شدند، همگی بر یک مفهوم یعنی دریافت، ذخیرهسازی و ارسال اطلاعات از محیط به منظور تحلیل آنها و در نهایت ارایه خدمات بهتر و هوشمندتر به کاربر نهایی در اینترنت اشیا وحدت نظر دارند و از این منظر میتوان اینترنت اشیا را تکامل بعدی اینترنت تلقی کرد که با جهش بزرگی در قابلیت جمع‌آوری و توزیع، پردازش و تحلیل حجم فزاینده‌ی داده‌ها و ایجاد دانش و هوشمندی از آن‌ها همراه شده است.
باغبان اورندی، در ادامه به معماری فناوری و خدمات اینترنت اشیا پرداخت و گفت: این معماری، از بخشهای مختلف سخت افزاری و نرمافزاری کنشگر با فضای حقیقی، شبکه‌های ارتباطی، بستر و خدمات ذخیره‌سازی و پردازش ابری و برنامه های کاربردی تشکیل شده که هر کدام دارای نقش کلیدی بوده و باید با هماهنگی کامل عمل کنند.
این کارشناس فضای مجازی، به تفاوت تجهیزات اینترنت اشیا با کامپیوترهای سنتی و تجهیزات رایانشی اشاره کرد و اظهار داشت: در ابعادی مانند پراکندگی در مقیاس وسیع ویا قرارگیری در محیط‌های مختلف از جمله محیط‌های خارج از دسترس و مخاطره‌آمیز برای انسان، تجهیزات و پروتکل‌های متنوع و ناهمگون، نیاز به پشتیبانی طولانی مدت و مصرف مدیریت‌شده منابع محدود انرژی الکتریکی بوده که از چالش‌های سخت‌افزاری موجود در توسعه این فناوری است.
وی همچنین خاطر نشان کرد: با وجود روابط پیچیده ناشی از تعامل گسترده اینترنت اشیا بین عناصر و اشیاء متنوع آن، این فناوری مختص یک صنعت و یا زنجیره‌ی تأمین خاصی نبوده و همین مسأله باعث ایجاد روابط پیچیده‌ای شده است که شامل تعداد زیادی از بازیگران خواهد ‌بود و برای سامان‌بخشی به آن، می‌توان از مفهوم زیست بوم (اکوسیستم)، استفاده کرد.
باغبان اورندی، مهمترین چالش توسعه زیست‌بوم اینترنت اشیا را تحقق امنیت و حفاظت از حریم خصوصی دانست و تأکید کرد: مخاطرات امنیتی هر عنصر در این زیست‌بوم، می‌تواند مخاطره‌ای برای کل آن باشد، لذا ارزیابی و کاهش مخاطرات امنیتی این حوزه حائز اهمیت بوده و باید به عوامل مختلف آن از جمله؛ مخاطرات فعلی و آتی و هزینههای مالی و غیرمالی آن ها، توجه کرد.
دکتر آسوشه معاون فناوری مرکز ملی فضای مجازی، در تشریح این بخش با تأکید بر اینکه با افزایش تعداد تجهیزات متصل به اینترنت در کاربردهای مبتنی بر اینترنت اشیا، احتمال آسیپپذیریهای امنیتی نیز بیشتر میشود، گفت: تضمین امنیت خدمات و کاربردهای اینترنت، فاکتور بسیار مهمی در ایجاد اعتماد در کاربران و به‌کارگیری این بستر بوده و امنیت حوزه اینترنت اشیا نیز به اعتماد کاربران به محیط اطرافشان پیوند خورده است.
دکتر آسوشه با تاکید بر ضرورت ایجاد استاندارد واحد برای تضمین حریم خصوصی و امنیت تجهیزات و ارتباطات، افزود: با توجه به زیست بوم ( اکوسیستم) اینترنت اشیا و تعدد سازمانهای بین المللی و نهادهای فعال در این حوزه و به تبع آن وجود استانداردهای مختلف و متعدد در بخش هایی همچون ارتباطات بیسیم، مسائل فنی، کاربردی و کیفیت سرویس، دستیابی به چارچوب واحد و هماهنگ استاندارد‌های کلیدی و کاربردپذیر در این زمینه ضروری است.
مهندس باغبان اورندی در ادامه بحث، به چالش داده‌های عظیم و نحوه مواجهه با آن در فناوری اینترنت اشیا اشاره کرد و با استناد به گزارش موسسه گارتنر، گفت: تا سال 2018 بیش از 18 میلیارد وسیله به اینترنت متصل خواهند ‌شد که 9 میلیارد از این اتصالات به شبکه، ناشی از اتصال اشیا می باشد و در برآورد دیگری، همین شرکت اعلام کرده‌ است که تا 2020 حدود 26 میلیارد وسیله مبتنی بر اینترنت اشیا وجود خواهد داشت.
وی، افزود: اگر میزان داده‌ای که 20 سنسور در هر ساعت تولید می کند، برابر با 240 رکورد باشد ، دریک روز به 5760 رکورد می‌رسد، این میزان در هر 10 هزار تجهیز (که تعداد زیادی برای کاربردهای اینترنت اشیا محسوب نمی‌شود) به حجم قابل توجهی داده یعنی 2.400.000 رکورد در هر ساعت و 57.600.000 رکورد در هر روز خواهد رسید.
این کارشناس، همچنین اضافه کرد: رشد ترافیک ناشی از وسایل سیار و ارتباطات بی‌سیم، قابل توجه بوده و نشان از مهیا بودن زیر ساخت‌های اولیه در حمایت از اینترنت اشیا می‌باشد. به عنوان نمونه براساس پیشبینی دانشگاه دتلویت، انتظار می رود تا سال 2017 از ارتباطات ماشین با ماشین، لپ تاپ ها، تبلت ها، تلفن های هوشمند، غیرهوشمند و سایر وسایل سیار، 11.2 اگزابایت داده، انتقال یابد.
باغبان اورندی، روند افزایش اتصالات در اینترنت اشیا و ترکیب داده‌های منابع مختلف تولید داده‌های عظیم، مانند ثبت رخدادنمای عملکرد کاربران و داده‌های انبوه حسگرهای ثابت و همراه را مورد توجه قرارداد و تاکید کرد: توجه به نیازمندیهای جدید در زیرساخت ارتباطی امری ضروری است، زیرا فناوری اینترنت اشیا تنها زمانی دارای ارزش افزوده واقعی خواهد بود که با پردازش داده‌های عظیم تولیدشده همراه شده و با ایجاد فراداده‌ها، اطلاعات و دانش از آن‌، در نهایت به هوشمندی لازم برای تصمیم‌گیری و اقدام منجر گردد.
مهندس باغبان اورندی با اشاره به اینکه کاربردهای اینترنت اشیا بسیار وسیع و گسترده می باشد تاکید کرد: بهره‌گیری کامل از توانمندی‌های اینترنت اشیا، ازجمله شهرهوشمند، خانههای هوشمند، تجهیزات پوشیدنی، حمل و نقل هوشمند، کشاورزی هوشمند، در صحنه عمل، تحول اساسی در کشور ایجاد می‌کند .
وی، در خصوص شهر هوشمند گفت: معمولاً از عبارت شهر هوشمند، برای توصیف شهری که توانایی پشتیبانی از روش‌های یادگیری، توسعه فن آوری و نوآوری را دارد، استفاده می شود و دارای فاکتورهایی چون اقتصاد هوشمند، جامعه هوشمند، دولت هوشمند، حمل و نقل هوشمند، محیط زیست هوشمند و زندگی هوشمند می باشد.
کارشناس ارشد معاونت فناوری مرکز، خانههای هوشمند را در حال حاضر به دلیل مقرون به صرفه بودن و همچنین دسترسی آسان، یکی از محبوبترین کاربردهای اینترنت اشیا در بین مردم دانست و اظهار داشت: کنترل هوشمند دما، روشنایی، در و پنجرهها، پرده ها، لوازم، قفلهای خانه، سنسورهای نشتی آب ساختمان، سنسور تشخیص دود و حرارت، حتی پریزهای هوشمند جهت برآورد میزان مصرف برق ، نمونه هایی از هزاران کاربرد اینترنت اشیا در هوشمند سازی خانه ها می باشد که کنترل منزل را از هرمکانی، مهیا می سازد.
باغبان اورندی، تجهیزات پوشیدنی را از دیگر کاربردهای اینترنت اشیا اعلام کرد و افزود: تجهیزات پوشیدنی اعم از لباس، ساعت، کفش، عینک، مچ بند و ... که قادر به انجام وظایفی نظیر مسیریابی، پخش موسیقی، برقراری تماس تلفنی، سنجش علایم حیاتی فرد اعم از فشار خون، ضربان قلب و.. تعامل با سایر تجهیزات و کنترل آنها، احراز هویت، جلوگیری از گم کردن اشیاء همراه، شارژ وسایل الکترونیکی، عکسبرداری و هزاران کاربرد دیگر هستند که از پرطرفدارترین تجهیزات نزد عموم مردم می باشد.
این کارشناس فضای مجازی، از حمل و نقل هوشمند به عنوان استفاده هدفمند از ارتباطات و فناوری اطلاعات (ICT) برای خلق سیستم کارآمد و ایمن تر حمل و نقل، یاد کرد و گفت: سیستم های پیشرفته مدیریت ترافیک، سیستم های پیشرفته اطلاعات مسافران، سیستم های پرداخت الکترونیکی مرتبط و سیستم های پاسخگویی به موارد اضطراری و امدادی، از مهمترین سیستم های حمل و نقل هوشمند و خدمات مرتبط می باشند.
وی، کشاورزی هوشمند را روشی کارآمد جهت فعالیت در زمینه کشاورزی و دامپروری دانست و اظهار داشت: با استفاده از روش‌های هوشمند و تحت کنترل، عملیاتی نظیر آبیاری، سمپاشی و کوددهی، هرس کردن در کشاورزی و تغذیه، دامپروری سلامت و بهداشت دام‌ها و... ، با سهولت و اطمینان صورت پذیرفته و بازدهی بیشتر را نیز سبب می گردد.
مهندس باغبان اورندی، توجه جدی برخی از کشورها از جمله چین، آمریکا، کره جنوبی، انگلیس و هند به اینترنت اشیا را مورد اشاره قرارداد و گفت: بسیاری از پروژه های منطقه اروپا نیزحاکی از ورود به حوزه اینترنت اشیا و دانش و تکنولوژیهای مرتبط با آن میباشد و در این راستا چشم اندازهایی نیز برای آن تدوین شده است.

کارشناس فضای مجازی، با اشاره به اینکه نحوه استفاده از اینترنت در سال های اخیر بدلیل کاربردهای مختلف شبکه¬های اجتماعی دچار تغییر اساسی شده است، اظهار داشت: افزایش رشد کاربران شبکه¬های گوشی¬های هوشمند با امکانات پیشرفته، منجر به شکل¬گیری پدید¬ه¬ای مشابه شبکه‌های اجتماعی، در دنیای فیزیکی شده و شبکه¬ای از وسایل متصل بهم شکل می-گیرد که مجهز به انواع سنسورهای محیطی با قابلیت¬های حسگری در تجهیزات فنی می¬باشند و بدین ترتیب دانش کاملتری نسبت به موقعیت کاربران و سازگاری کاراتر کاربردهای فراگیر با نیازمندی¬های کاربران فراهم و زمینه پردازش اجتماعی فراگیر و همگرایی فضای مجازی و دنیای واقعی را موجب می گردد.
مهندس اعظم صادق زاده، دیگر کارشناس ارشد معاونت فناوری مرکزملی فضای مجازی، در خصوص ابعاد اقتصادی اینترنت اشیا، گفت: بررسی روندهای فناوری طی سال های اخیر، نشان‌دهنده ادغام هر چه بیشتر دنیای واقعی و مجازی، هوشمندی در گرد¬آوری داده و حرکت به سمت مدل¬های کسب و کار دیجیتالی بوده و یکی از قوی‌ترین این روندها، توسعه فناوری اینترنت اشیا است.
وی، با استناد به گزارش مرکز تحقیقاتی IDCکه در سال2014 منتشر گردید، اضافه کرد: 9.1 میلیارد واحد نصب شده اینترنت اشیا، در سال 2013 با نرخ رشد متوسط ترکیبی سالانه 17.5 درصد تا سال 2020 به 28.1 میلیارد دستگاه افزایش خواهد یافت که سهم کسب و کار از این میزان حدود 11 میلیون، سهم دولت و زیرساخت، 12 میلیون و سهم خانوار 5 میلیون دستگاه می¬باشد و همچنین براساس گزارش سیسکو، این فناوری تا سال 2020 حدود 50 میلیارد وسیله را به اینترنت متصل می¬کند، بطوریکه سرانه دستگاه های ارتباطی از 0.08 در سال 2003 به 6.58 در سال 2020 ، افزایش می یابد.
مهندس صادق زاده، آمارهای جهانی را مورد اشاره قرار داد و گفت: بواسطه فرصت¬ها و تاثیرات اقتصادی بیشماری که اینترنت اشیا برای کسب و کارها فراهم نموده، سرمایه‌گذاری در این حوزه افزایش یافته است.
وی افزود: در سال 2014 بیش از 80 درصد شرکت ها بواسطه سرمایه گذاری دراینترنت اشیا درآمد خود را افزایش داده¬اند و میانگین این افزایش درآمدی حدود 15.6 درصد بوده که این میزان برای کسب و کارهای پیشرو در بازار 64 درصد می باشد. علاوه بر این بواسطه فناوری اینترنت اشیا، تقریباً یک شرکت از هر ده شرکت، افزایش حداقل 30 درصد درآمد را تجربه کرده است.
وی همچنین اضافه کرد: درآمد سالانه بازار اینترنت اشیا از 2.3 تریلیون دلار در سال2014 با نرخ رشد ترکیبی متوسط سالانه 21 درصد، به 7 تریلیون دلار در سال 2020 ، خواهد رسید.
کارشناس ارشد معاونت فناوری مرکز، با اشاره به پیش بینی سیسکو مبنی بر اینکه بازار اینترنت اشیا در سال 2020 رقمی حدود 14.4 تریلیون دلار را تجربه خواهد کرد، گفت: از این میزان بیشترین سهم با میزان 3.7 تریلیون دلار ناشی از بهبود تجربه مصرف کننده بوده و حدود 3 تریلیون دلار ناشی از کاهش زمان رسیدن به بازار، 2.7 تریلیون دلار مربوط به بهبود زنجیره عرضه و تامین، 2.5 تریلیون دلار کاهش هزینه و 2.5 تریلیون دلار نیز مربوط به افزایش بهره وری نیروی کار خواهد بود.
صادق زاده، با استناد به گزارش "مکنزی" رشد دو برابری صنایع را با بهره گیری از اینترنت اشیا در سال های آتی مورد توجه قرار داد و اظهار داشت: در میان 9 حوزه خدمات، صنایع با 7/3 تریلیون دلار و بعد ازآن شهرها با 7/1 تریلیون دلار دارای بیشترین پتانسیل اقتصادی ناشی از بکارگیری اینترنت اشیاء می باشند.
وی افزود: علاوه بر 9 حوزه کاربردی مورد بررسی اینترنت اشیا، 100کاربرد منحصر به فرد جدید نیز ایجاد خواهد شد که این تغییرات از نتایج افزایش سهم اینترنت اشیا در اقتصاد جهانی خواهد بود. بطوریکه درنظرگرفتن افزایش 0.5 تا 1درصد نرخ بهره¬وری سالانه جهانی، اینترنت اشیا تا سال 2030 حدود 15 تريليون دلار به GDP جهاني اضافه خواهد کرد. همچنین برخی پیش بینی ها نیز نشان می دهد اینترنت اشیا در بلند مدت به رشد 87 درصدي اشتغال، منجر خواهد شد.
این کارشناس فضای مجازی، کاربرد و نفوذ فناوری اینترنت اشیا در کشورهای آمریکا، کره، دانمارک و سوئیس را قابل توجه دانست و اظهار داشت: بیشترین سرانه دستگاه های اینترنت اشیا به ازای هر 100 نفر در سال 2015 برای کشور کره 37.9 درصد و دانمارک 32.7 درصد می باشد. این شاخص برای کشور آمریکا 24.9 اعلام شده است.
در جمع بندی پایانی این نشست، معاون فناوری مرکز ملی فضای مجازی، با استناد به بررسیهای بعمل آمده و نظر تحلیلگران و کارشناسان، دولت‌ها را یکی از اصلی‌ترین استفاده‌‌کنندگان و مهمترین بازیگران زیست بوم اینترنت اشیا در آینده‌ای نه چندان دور، دانست و گفت: دولت‌ها بیشتر از هر چیزی روی افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌های جاری و بهبود کیفیت زندگی شهروندی تمرکز کرده‌اند.
وی افزود: فناوری اینترنت اشیا با اینکه در ابتدای راه خود قرار دارد، نقش بسیار مهمی در دنیای کارآفرینان بازی کرده و کسب و کارهای متعددی بر محور این فناوری راه‌اندازی شده‌اند، این درحالی است که هر روز بیش از پیش با تغییر و تحولات جدید روبرو بوده و سهم بیشتری را از این منظر به خود اختصاص خواهد داد.
معاون فناوری مرکز ملی فضای مجازی ، با اشاره به اینکه اینترنت اشیا در ایران از سال های گذشته مورد توجه قرار گرفته و پروژه ها و برنامه هایی متعددی نیز در این راستا تهیه شده است، گفت: با شکل گیری نهایی شبکه ملی اطلاعات بعنوان زیر ساخت ارتباطی فضای مجازی کشور و تأمین‌ نیازهای ارتباطی انواع ذینفعان این فضا، این امیدواری وجود دارد تا کارآفرینان و محققین خلاق ایرانی، توسعه و استفاده از فناوری اینترنت اشیا را یک فرصت گران ‌بها تلقی کرده و با بهره گیری از آن، به بهبود فضای کسب و کار و اشتغال‌زایی در کشور کمک کنند.

 

ارسال نظر به عنوان مهمان

نظر شما به دست مدیر خواهد رسید
  • هیچ نظری یافت نشد